Το αυταρχικό φαινόμενο στην Ευρώπη και οι μαιανδρισμοί της στοχαστικής νεοτερικότητας


Προτίθεμαι να διαπραγματευθώ το ζήτημα του αυταρχικού φαινομένου στην Ευρώπη σε τρεις διακριτές ενότητες. Πρώτον, θα παρουσιάσω το ιστορικό περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Δεύτερον, θα σκιαγραφήσω μια ορισμένη τυπολογία του φαινομένου υπό μια ευρεία έννοια. Και τρίτον, θα επιχειρήσω να εισφέρω μια ερμηνεία του σε συνάφεια με τις θεωρίες της νεοτερικότητας, […]

Read more

Ο Ρήγας και η ελληνική κοσμοπολιτειακή δημοκρατία της οικουμένης απέναντι στην πρωτο-ανθρωποκεντρική νεοτερικότητα


Κείμενο από τον έκτο τόμο Υπέρεια, που περιλαμβάνει τα πρακτικά του ΣΤ΄ Διεθνούς Συνεδρίου «Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγας», το οποίο πραγματοποιήθηκε στο Βελεστίνο, στις 4–7 Οκτωβρίου 2012, και εκδόθηκε από την Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα το 2014. Η μελέτη εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο το πολιτειακό πρόταγμα του Ρήγα τοποθετείται απέναντι στη νεοτερικότητα και στις κυρίαρχες αντιλήψεις […]

Read more

Οι πολιτισμοί της Μεσογείου και οι ιδεολογικοί μαιανδρισμοί του Fernand Braudel


Κείμενο του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη από τον δεύτερο τόμο του έργου «Ο πολιτισμός του Λόγου. 3.500 χρόνια ιστορίας της ελληνικής γλώσσας» (Γρανάδα, 2025), το οποίο εκδίδεται από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών και την Ισπανική Εταιρεία Νεοελληνικών Σπουδών. Το κείμενο εξετάζει τη μεθοδολογική προσέγγιση του Fernand Braudel και της σχολής των Annales, ασκώντας […]

Read more

Γ. Κοντογιώργης, Η ταυτότητα ως σταθερά του ατομικού και του συλλογικού εν ελευθερία στην ελληνική διαχρονία


Εισαγωγή από το κείμενο της ομιλίας του Γ. Κοντογιώργη στον Μυστρά (28.05.2023), με θέμα: «Η ταυτότητα ως σταθερά του ατομικού και του συλλογικού εν ελευθερία στην ελληνική διαχρονία», όπως περιλαμβάνεται στον νέο συλλογικό τόμο Χαρτογραφώντας την Βυζαντινή Διανόηση, που μόλις κυκλοφόρησε από το Ινστιτούτο Έρευνας Βυζαντινού Πολιτισμού (ΙΝΕΒΥΠ, 2025). Είμαι πολύ συγκινημένος που βρίσκομαι σε […]

Read more

Γ. Κοντογιώργης, Πώς το εγχείρημα μιας ιστορίας του ελληνικού κόσμου αποκαλύπτει το αδιέξοδο της νεοτερικής επιστήμης


Για το νέο βιβλίο, «Ιστορία του Ελληνικού κόσμου», εκδόσεις Αρμός, Αθήνα, 2025 Περίληψη Το εγχείρημα μιας ιστορίας του ελληνικού κόσμου με αφετηρία το κράτος-έθνος είναι ανέφικτο, καθώς αποκαλύπτει τα αδιέξοδα της νεοτερικής επιστήμης. Η εθνοκρατική προσέγγιση προσιδιάζει στις κοινωνίες όπου η γένεση του έθνους συνυφαίνεται με εκείνη του κράτους, όπως στη Γαλλία, αλλά όχι στην […]

Read more

Γ. Κοντογιώργης, Υπόθεση Τριαντόπουλου: Η καταδολίευση μιας δημοκρατικής ιδέας


Η υπαγωγή του πολιτικού προσωπικού στη Δικαιοσύνη αποτέλεσε ουσιώδες μέρος μιας συνολικής πρότασης για τη μεταβολή πολιτείας που είχα επεξεργασθεί από τη δεκαετία του 1980 και αποβλέπει στη μετάβαση από την εκλόγιμη μοναρχία στην έστω κατά προσομοίωση αντιπροσώπευση. Στο πλαίσιο της πρότασης αυτής εμπεριείχετο και η πρακτική κατάργηση των εξεταστικών/ανακριτικών και άλλων επιτροπών που αποβλέπουν […]

Read more

Γ. Κοντογιώργης: Ο μετα-βυζαντινός Ελληνισμός, η απολυταρχική Ευρώπη και η Επανάσταση του 1821 με τα μάτια του Καποδίστρια


Η ριζική επανεκτίμηση του ελληνισμού ως κοσμοϊστορικού φαινομένου μέσα από την Ιστορία της Νεότερης Ελλάδας Γιώργος Κοντογιώργης Η δημοσίευση στα ελληνικά της πρώτης Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας, που κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στη Γενεύη υπό το όνομα του Ι. Ρίζου Νερουλού με την καίρια συμβολή του Καποδίστρια, αποτελεί σημαντικό εκδοτικό γεγονός. Το έργο αναδεικνύει μια […]

Read more